13/08/2020 09:57
Xem với cỡ chữ

VDB với việc triển khai thực hiện Đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu

Ban Cân đối Kế hoạch, VDB (bài đăng số Tháng 1+2/2020 Tạp chí HTPT)
Ngày 28/02/2013, Thủ tướng Chính phủ (TTCP) đã ban hành Quyết định số 369/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. 
Theo định hướng đó, VDB tiếp tục được củng cố và phát triển với vai trò là một Ngân hàng Chính sách của Chính phủ, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận theo hướng bền vững, đảm bảo thực hiện hiệu quả chính sách tín dụng đầu tư của Nhà nước (TDĐT). Tại Quyết định này, TTCP cũng đã định hướng rõ hoạt động VDB, trong đó nhấn mạnh định hướng về đối tượng phục vụ, về chi tiêu an toàn tài chính, về công tác quản trị ngân hàng và tái cơ cấu lại hoạt động ngân hàng.
Sau hơn 6 năm triển khai Quyết định số 369/QĐ-TTg, VDB đã từng bước chuyển đổi, hệ thống văn bản quản trị nội bộ cũng được rà soát, sửa đổi và xây dựng mới tương đối phù hợp, đáp ứng được yêu cầu thực tế; công tác thu hồi xử lý nợ được tăng cường nhằm giảm dần tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn theo định hướng được duyệt; cơ chế quản lý tài chính và thanh toán tập chung góp phần nâng cao an toàn cho hệ thống, tạo điều kiện mở rộng hoạt động và tăng cường quản trị rủi ro... Kết quả hoạt động những năm qua cho thấy sự ủng hộ và quan tâm rõ nét của các Bộ, các ngành, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và kết quả cụ thể là Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 03/9/2015 ban hành Điều lệ Tổ chức và Hoạt động của VDB; Quyết định số 48/QĐ-TTg ngày 31/7/2019 về phê duyệt "Đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của VDB giai đoạn 2019-2021"; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 32/2017/NĐ-CP ngày 31/3/2017 về tín dụng đầu tư của Nhà nước...
Năm 2020, một năm bản lề cho việc cơ cấu lại VDB gắn với xử lý nợ xấu đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 48/QĐ-TTg, những thách thức và cơ hội đặt ra đối với chúng ta là rất nhiều, để có thể thực hiện tốt nhất các mục tiêu cần phải có sự đồng tâm, đoàn kết và phấn đấu nỗ lực cao nhất của từng cá nhân và của cả tập thể. Sự quyết tâm đó đã được thể hiện ở ngay từ những tháng cuối cùng của năm 2019, một số nét chính có thể kể đến đó là:
Kết quả thực hiện các mục tiêu tái cơ cấu VDB đến hiện tại
Thứ nhất, về hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách: VDB đã có bước chuyển biến quan trọng trong việc tạo hành lang pháp lý cho hoạt động của VDB theo hướng hiệu quả, đáp ứng tốt nhất yêu cầu điều tiết kinh tế vĩ mô của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
- Các cơ chế, chính sách liên quan đến VDB vẫn đang được các Bộ quản lý Nhà nước nghiên cứu, hoàn thiện nhằm tạo sự thay đổi cơ bản về hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, tự chủ, hướng tới thị trường, góp phần tăng tiềm lực, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế đất nước, góp phần phát triển nông nghiệp nông thôn, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển vùng miền, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh quốc phòng.
- Cùng với đó, Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan đang từng bước tạo được hành lang pháp lý cho VDB cơ cấu lại và định hướng hoạt động vào những chương trình, dự án, ngành hàng cần sự tập trung hỗ trợ của Nhà nước nhằm tăng khả năng cạnh tranh theo cơ chế thị trường, phù hợp với hội nhập quốc tế. Các cơ chế, chính sách đang được xây dựng, hoàn thiện sẽ tạo cơ sở cho VDB thực hiện việc hỗ trợ tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước, thể hiện được vị thế của mình và kỳ vọng của Nhà nước, Chính phủ giao.
Thứ hai, về tái cơ cấu nguồn vốn - tài sản và nâng cao năng lực quản trị rủi ro: VDB đã thực hiện một bước trong việc nâng cao chất lượng tín dụng, thu hồi, xử lý nợ... cơ cấu lại vốn và tài sản theo hướng lành mạnh hóa các cân đối cơ bản, nâng cao hiệu quả hoạt động và an toàn tài chính của VDB.
Tích cực tìm mọi biện pháp cải thiện cân đối nguồn vốn - sử dụng vốn, đáp ứng giải ngân đầy đủ, kịp thời cho các dự án, chương trình đầu tư trọng điểm của Chính phủ, tạo lập kênh bổ sung vốn cho nền kinh tế, thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính.
VDB luôn đảm bảo an toàn thanh khoản và từng bước cơ cấu lại nợ xấu, bảo đảm đủ nguồn vốn để giải ngân cho các dự án, chương trình đầu tư quan trọng của Chính phủ. Triển khai một bước trong việc xử lý mạnh mẽ, triệt để nợ xấu còn tồn đọng, cơ cấu lại tài sản, dần lành mạnh hóa tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động. Hiện VDB đang báo cáo Chính phủ, NHNN, Bộ Tài chính về biện pháp dự phòng thanh khoản qua nghiệp vụ ngân hàng cho vay tái cấp vốn. Đồng thời hoàn thiện và nâng cao năng lực quản trị rủi ro từ việc nhận diện, đánh giá mức độ rủi ro, các biện pháp phòng ngừa và xử lý... Triển khai đầu tư phát triển cơ sở vật chất, kỹ thuật, thiết bị làm việc, hiện đại hóa công nghệ thông tin phục vụ hoạt động và quản lý của VDB.
Thứ ba, các hoạt động nghiệp vụ của VDB đã từng bước được tiêu chuẩn hóa theo hướng chuyên nghiệp và hiệu quả:
Bước đầu VDB đã xây dựng cơ chế phân loại nợ phù hợp với tính chất hoạt động của VDB. Xây dựng cơ chế nhận biết, cảnh báo sớm đối với các rủi ro tín dụng. Tin học hóa và xây dựng được hệ thống thông tin khách hàng, xếp hạng tín dụng nội bộ, cảnh báo sớm để nâng cao chất lượng công tác khách hàng, phục vụ các hoạt động nghiệp vụ và công tác quản trị rủi ro tại VDB.
Hoàn thiện một số quy chế, quy định nghiệp vụ phù hợp với đặc thù hoạt động của VDB về quản lý ODA, tài sản bảo đảm, tín dụng, xử lý nợ...
Thứ tư, tái cấu trúc tổ chức bộ máy theo hướng tinh giản đầu mối, tập trung nguồn lực, phán quyết tín dụng tại Trụ sở chính:
VDB chủ động nghiên cứu, tích cực kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng Vùng, khu vực để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Từng bước rà soát sắp xếp lại bộ máy, điều chỉnh, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, các đơn vị, tinh giản đầu mối Chi nhánh ở một số địa phương theo đúng chủ trương tái cơ cấu của Chính phủ. Tính đến hết năm 2019, tại các tỉnh VDB còn 43 đầu mối, bao gồm 02 Sở Giao dịch, 13 chi nhánh khu vực và 28 chi nhánh tại; tại Trụ sở chính một số đơn vị cũng được sắp xếp hoặc sáp nhập cho phù hợp với nhiệm vụ mới, sau sáp nhập Trụ sở chính giảm 2 đầu mối là Ban Chính sách phát triển và các Ban tham mưu của Đảng ủy. 
Xây dựng mô hình quản trị và tổ chức bộ máy phù hợp với tính chất, đặc thù của ngân hàng chính sách theo hướng Hội đồng Quản trị với đại diện chủ sở hữu là Bộ Tài chính. Đảm bảo ổn định quỹ tiền lương cho đội ngũ cán bộ viên chức trong thời gian thực hiện tái cơ cấu. 
Tiến trình thực hiện Đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của VDB 
Tại Quyết định số 48/QĐ-TTg ngày 31/7/2019 của TTCP về việc phê duyệt Đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của VDB giai đoạn 2019 - 2021, VDB được cơ cấu lại toàn diện hoạt động, tổ chức - bộ máy; triển khai đồng bộ các giải pháp xử lý nợ xấu; và khắc phục cơ bản những hậu quả, tồn tại trong hoạt động của VDB thời gian qua.
Các nội dung của Đề án được triển khai từ nay đến năm 2021 được tập trung vào một số điểm chính: (i) Cơ cấu lại toàn diện về tổ chức, bộ máy, biên chế, quản trị, cơ chế hoạt động, tình hình tài chính; (ii) Xử lý quyết liệt nợ xấu của VDB; (iii) Khắc phục cơ bản những hậu quả, tồn tại, hạn chế, yếu kém của VDB thời gian qua, từng bước lành mạnh hóa tổ chức bộ máy, tài chính và hoạt động của VDB nhằm giúp VDB hoạt động an toàn, bền vững hơn, nghiên cứu, đề xuất mô hình tổ chức bộ máy cụ thể của VDB, phù hợp với tình hình thực tế và định hướng phát triển VDB sau giai đoạn cơ cấu lại. Trong đó, các nhóm công việc cụ thể sẽ triển khai như sau: (i) Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; (ii) Hoàn thiện tổ chức bộ máy; (iii) Cơ cấu lại hoạt động và tài chính; (iv)  Hiệu quả quản trị, điều hành, kiểm soát nội bộ, kiểm soát rủi ro; (v) Xử lý nợ xấu: 
Đến nay VDB đã xây dựng, ban hành các văn bản triển khai thực hiện Đề án, gồm: Ban hành Nghị quyết, Quyết định về Chương trình hành động của VDB thực hiện Đề án (Nghị Quyết số 324/QĐ-VDB ngày 30/9/2019) làm căn cứ triển khai đến các đơn vị trong hệ thống thực hiện; báo cáo xin ý kiến Bộ Tài chính và đã thành lập Ban chỉ đạo triển khai thực hiện Đề án (Quyết định số 426/QĐ-VDB ngày 18/11/2019); báo cáo Bộ Tài chính phương án xử lý rủi ro đối với các dự án/khoản vay...
VDB đã phối hợp với các Bộ, ngành bổ sung, hoàn thiện các văn bản chế độ chính sách liên quan đến hoạt động cơ cấu lại VDB, báo cáo cấp thẩm quyền phê duyệt; đồng thời đã tổ chức triển khai xây dựng hoàn thiện hệ thống văn bản quản trị nội bộ phục vụ hoạt động của hệ thống. Cụ thể:
Tham gia xây dựng cơ chế chính sách liên quan đến hoạt động của VDB: Chủ động phối hợp với các Bộ, ngành và Văn phòng Chính phủ hoàn thiện các dự thảo Nghị định, thông tư liên quan đến khung pháp lý cho hoạt động của VDB trong thời gian cơ cấu lại để trình cấp thẩm quyền phê duyệt. Đó là: Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án theo Quyết định số 48/QĐ-TTg; NHNN đã ban hành Thông tư 04/2019/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 24/2013/TT-NHNN về phân lại nợ và cam kết ngoại bảng của VDB; đang trình Chính phủ xem xét phê duyệt Quy chế xử lý rủi ro tín dụng của VDB và Nghị định về Chế độ quản lý tài chính và giám sát, đánh giá hoạt động của VDB. VDB cũng đã phối hợp có ý kiến tham gia với các Bộ, ngành hoàn thiện dự thảo đối với 16 văn bản (Nghị định, thông tư) liên quan đến hoạt động của VDB, trong đó có tham gia với Bộ kế hoạch và Đầu tư về dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công, dự thảo Quyết định ban hành nguyên tắc, tiêu chí xác định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn NSNN giai đoạn 2021-2025... là những căn cứ pháp lý quan trọng để VDB triển khai được hoạt động trong thời gian tới.
Về xây dựng văn bản quản trị nội bộ: VDB đã chỉ đạo các đơn vị thuộc VDB rà soát kế hoạch xây dựng các văn bản quản trị nội bộ năm 2019, đảm bảo phục vụ cho yêu cầu nhiệm vụ của hệ thống. Hội đồng Quản trị đã ban hành Nghị quyết về xây dựng văn bản quản trị nội bộ của VDB năm 2019 để các đơn vị triển khai thực hiện (Nghị quyết 89/NQ-HĐQT ngày 15/3/2019) và cũng đã có những điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu hoàn thiện cơ chế chính sách của VDB trong giai đoạn cơ cấu lại, một số văn bản sang kế hoạch năm 2020, đồng thời bổ sung một số văn bản quản trị nội bộ cần thực hiện ban hành trong năm 2019.
Về xử lý nợ xấu: VDB đã chuẩn bị sẵn sàng các phướng án xử lý nợ tồn đọng, bao gồm: đôn đốc thu hồi nợ, cơ cấu nợ, khoanh nợ, bán nợ, xử lý tài sản bảo đảm, chuyển theo dõi ngoại bảng, xóa và dừng không tính lãi phạt trên lãi chậm trả tuy nhiên vẫn phải chờ Quy chế xử lý rủi ro được ban hành mới có căn cứ để tổ chức triển khai các bước tiếp theo. Công tác xử lý nợ hiện nay chủ yếu tập trung vào việc xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ vay, kết quả xử lý tài sản đến nay còn chậm, nhưng là một cố gắng và lỗ lực rất lớn của toàn ngành.
Một số đề xuất kiến nghị
Đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ:
Cần sớm ban hành các văn bản khung pháp lý cho hoạt động của VDB; Kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo cao cấp của VDB; Chỉ đạo các Bộ, ngành thực hiện và hướng dẫn VDB các cơ chế có liên quan về tài chính, tiền lương, xử lý nợ... kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo; Chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư bố trí đủ nguồn kinh phí từ NSNN hàng năm để bổ sung đủ vốn điều lệ và cấp bù chênh lệch lãi suất, phí quản lý kịp thời.
Đối với các Bộ, Ngành, địa phương:
Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu báo cáo Chính phủ, Quốc hội xem xét bố trí kế hoạch vốn từ NSNN hàng năm để bổ sung đầy đủ và kịp thời vốn điều lệ, cấp bù chênh lệch lãi suất và phí quản lý trong giai đoạn tái cơ cấu.
Bộ Tài chính hướng dẫn kịp thời VDB thực hiện các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tài chính, xử lý rủi ro... Bố trí vốn NSNN cấp vốn điều lệ, cấp bù từ NSNN cho VDB đầy đủ và kịp thời.
NHNN hướng dẫn VDB trong việc vay tái cấp vốn, bảo đảm thanh khoản; hướng dẫn các nghiệp vụ ngân hàng có liên quan đến công tác thanh toán, phái sinh và các nghiệp vụ ngân hàng khác bảo đảm cho VDB có đầy đủ các công cụ pháp lý triển khai và mở rộng các sản phẩm dịch vụ một cách hiệu quả. Cho phép hoặc hướng dẫn VDB cung ứng dịch vụ mua bán/hoán đổi ngoại tệ với khách hàng.
Bộ Nội vụ, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính hướng dẫn về cơ chế tiền lương của VDB phù hợp.
Các cơ quan Nhà nước có liên quan thực hiện hỗ trợ VDB trong việc tổ chức, triển khai cho vay, thu hồi, xử lý nợ; cung cấp thông tin khách hàng; phối hợp trong việc thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư và quyết định phê duyệt dự án sử dụng vốn tín dụng chính sách của Nhà nước.
Năm 2020 sẽ là năm bản lề quan trọng cho việc chuyển đổi tích cực mô hình và hoạt động, sau cơ cấu lại VDB sẽ là một ngân hàng chuyên nghiệp, hoạt động ổn định, phát triển và bền vững./.
Tìm theo ngày :